Ngày 29/04/2025, Tòa án Công lý Liên minh Châu Âu (ECJ) đã chính thức ra phán quyết yêu cầu Malta phải chấm dứt chương trình đầu tư quốc tịch – một chương trình cấp quốc tịch Malta thông qua đầu tư tài chính. Phán quyết này đánh dấu một bước ngoặt quan trọng không chỉ đối với Malta, mà còn cho thấy xu hướng siết chặt rõ rệt của toàn Liên minh Châu Âu (EU) đối với các hình thức “mua” quyền công dân.

Chương Trình Đầu Tư Quốc Tịch Malta Bị Buộc Phải Chấm Dứt – Kết thúc của một kỷ nguyên

Từ năm 2013, Malta triển khai chương trình đầu tư quốc tịch (Individual Investor Programme – IIP), – cho phép nhà đầu tư quốc tế nhập quốc tịch Malta thông qua đóng góp tài chính đáng kể và cư trú tối thiểu một năm. Malta từng khẳng định đây là một mô hình quản lý minh bạch, kiểm soát chặt chẽ và mang lại nguồn thu quan trọng cho đất nước.

Tuy nhiên, theo ECJ, việc trao quốc tịch theo hình thức đầu tư có thể ảnh hưởng đến lòng tin giữa các quốc gia EU, và không phù hợp với nguyên tắc công dân chung của khối.

Phân Biệt Rõ Giữa Chương Trình Quốc Tịch Và Thường Trú Nhân Malta

Điều quan trọng cần làm rõ là chương trình đầu tư quốc tịch Malta (IIP) khác hoàn toàn với chương trình đầu tư lấy thẻ thường trú nhân Malta (Malta Permanent Residence Programme – MPRP).

• IIP mang lại quốc tịch Malta, đồng nghĩa với hộ chiếu EU, nhưng nay đã bị tuyên bố chấm dứt.
• MPRP chỉ cấp thẻ thường trú nhân, không dẫn đến quốc tịch và không vi phạm các quy định của EU, do đó chương trình này vẫn hoạt động bình thường và hợp pháp.

Sự nhầm lẫn giữa hai chương trình có thể khiến nhà đầu tư hiểu sai về tính pháp lý và tương lai của các lựa chọn định cư tại Malta.

Cục di trú trao giấy chứng nhân Thường trú nhân Malta cho gia đình chị Nhung

Cục di trú trao giấy chứng nhân Thường trú nhân Malta cho gia đình anh Trưởng

Cục di trú trao giấy chứng nhân Thường trú nhân Malta cho gia đình chị Hiền

Cục di trú trao giấy chứng nhân Thường trú nhân Malta cho gia đình anh Phong

Châu Âu Siết Chặt Dần Các Chương Trình Đầu Tư Định Cư

Malta không phải là quốc gia duy nhất chịu sức ép từ EU về các chương trình đầu tư. Trong những năm gần đây, hàng loạt nước châu Âu đã buộc phải điều chỉnh hoặc dừng hẳn các chương trình định cư  “Golden Visa – hộ chiếu vàng”:

• Bulgaria và Cyprus: Đã chấm dứt hoàn toàn các chương trình đầu tư quốc tịch sau nhiều tai tiếng liên quan đến tham nhũng và rủi ro an ninh.
• Tây Ban Nha: Vào tháng 4/2025, chính phủ Tây Ban Nha chính thức dừng chương trình Golden Visa, với lý do bảo vệ thị trường bất động sản và người dân địa phương.
• Bồ Đào Nha: Đã loại bỏ hình thức đầu tư bất động sản khỏi chương trình visa vàng, chuyển hướng sang các lĩnh vực bền vững và tạo ra giá trị thực.

Điều đáng chú ý là, việc ngày càng siết chặt các chương trình đầu tư không làm giảm đi sức hút của việc định cư tại Châu Âu – mà ngược lại, cho thấy nhu cầu này ngày càng lớn mạnh trên quy mô toàn cầu, không chỉ đến từ Việt Nam mà còn từ Trung Đông, Trung Quốc, Bắc Mỹ hay các quốc gia Nam Á. Điều này phản ánh giá trị danh giá và lâu dài của việc sở hữu quốc tịch hoặc quyền cư trú tại một quốc gia Châu Âu – nơi được xem là có hệ thống pháp luật ổn định, nền giáo dục tiên tiến, hệ thống y tế tốt và quyền tự do di chuyển trong khối Schengen.