Nếu Valletta là “gương mặt” của Malta, thì Bormla, hay còn được biết đến với tên Cospicua, lại giống như một cuốn biên niên sử vẫn đang tiếp tục được viết.

Nằm bên bờ Grand Harbour, Bormla không quá hào nhoáng như Sliema hay nhộn nhịp như St. Julian’s. Điều khiến nơi đây trở nên đặc biệt nằm ở những bức tường thành đồ sộ, những con phố đá vôi cổ kính và bầu không khí mang đậm dấu ấn của một thành phố đã chứng kiến gần như toàn bộ những bước ngoặt quan trọng trong lịch sử Malta.

Là một trong Three Cities nổi tiếng của đảo quốc, Bormla không chỉ là nơi lưu giữ ký ức của quá khứ mà còn là minh chứng cho sự hồi sinh mạnh mẽ của Malta sau chiến tranh và quá trình phát triển hiện đại.

Bormla – hay còn được biết đến với tên Cospicua

Vị trí chiến lược giữa lòng Grand Harbour

Bormla nằm ở phía Đông Malta, tiếp giáp với Birgu (Vittoriosa) và Senglea (L-Isla). Cùng với hai thành phố này, Bormla tạo nên quần thể lịch sử nổi tiếng mang tên Three Cities, nằm đối diện thủ đô Valletta qua Grand Harbour.

Nhờ vị trí ven cảng tự nhiên lớn nhất Malta, Bormla từ lâu đã đóng vai trò quan trọng trong hoạt động hàng hải, quân sự và thương mại của đảo quốc. Ngày nay, từ Bormla, cư dân có thể dễ dàng di chuyển đến Valletta bằng phà hoặc qua hệ thống đường bộ chỉ trong vài phút.

Dù nằm rất gần trung tâm, Bormla vẫn giữ được nhịp sống chậm rãi hơn, mang đến cảm giác gần gũi và đậm chất địa phương.

Bormla tạo nên quần thể lịch sử nổi tiếng mang tên Three Cities

Thành phố được bao bọc bởi những bức tường thành

Tên gọi Cospicua có nghĩa là “Nổi bật” hoặc “Danh tiếng”, danh hiệu được trao vào thế kỷ XVIII nhằm ghi nhận vai trò quan trọng của thành phố trong hệ thống phòng thủ Malta.

Một trong những dấu ấn đặc trưng nhất của Bormla là Cottonera Lines và Santa Margherita Lines – hai hệ thống thành lũy đồ sộ được xây dựng dưới thời Knights of St John để bảo vệ Three Cities trước các cuộc tấn công từ bên ngoài.

Ngày nay, những bức tường thành bằng đá vôi vẫn hiện diện như một phần không thể tách rời của cảnh quan đô thị, nhắc nhớ về giai đoạn mà Bormla từng là tuyến phòng thủ trọng yếu của Malta.

Không nhiều nơi tại châu Âu mà lịch sử quân sự lại hiện diện rõ nét trong đời sống thường nhật như ở Bormla.

Bormla – Thành phố được bao bọc bởi những bức tường thành

Nhà thờ và những công trình lưu giữ ký ức thành phố

Trung tâm đời sống tinh thần của Bormla là Collegiate Parish Church of the Immaculate Conception – nhà thờ giáo xứ nổi bật với kiến trúc Baroque và mái vòm uy nghi đã trở thành biểu tượng của thành phố. Trải qua nhiều biến động lịch sử, đặc biệt là những đợt ném bom trong Thế chiến II, nhà thờ vẫn đứng vững và ngày nay tiếp tục là nơi diễn ra các nghi lễ tôn giáo, lễ hội Festa of the Immaculate Conception và nhiều hoạt động cộng đồng quan trọng.

ollegiate Parish Church of the Immaculate Conception – nhà thờ giáo xứ nổi bật với kiến trúc Baroque

Bormla còn được biết đến với hệ thống thành lũy đồ sộ gồm Cottonera Lines và Santa Margherita Lines, được xây dựng dưới thời Knights of St John nhằm bảo vệ Three Cities. Xen giữa những bức tường thành là St. Helen’s Gate, cổng Baroque được thiết kế vào thế kỷ XVIII, đến nay vẫn là một trong những lối vào mang tính biểu tượng của Bormla.

St. Helen’s Gate – cổng Baroque được thiết kế vào thế kỷ XVIII

Nếu muốn hiểu rõ hơn về lịch sử địa phương, Bir Mula Heritage là điểm dừng chân rất đáng ghé thăm. Ngôi nhà di sản này lưu giữ nhiều tư liệu về đời sống của cư dân Bormla qua các thời kỳ, từ thời các Hiệp sĩ Malta, giai đoạn Anh quốc quản lý cho đến những ký ức của Thế chiến II. Đây là địa điểm tuy không quá nổi tiếng với khách du lịch đại chúng nhưng lại được nhiều người yêu lịch sử đánh giá cao.

Bormla còn sở hữu nhiều công trình đáng chú ý như Notre Dame Gate, một trong những cổng thành lịch sử dẫn vào Cottonera Lines, cùng các kho vũ khí, bến tàu và dãy nhà cổ phản ánh vai trò hàng hải của khu vực trong nhiều thế kỷ.

Notre Dame Gate – một trong những cổng thành lịch sử dẫn vào Cottonera Lines

Một điểm nhấn hiện đại của Bormla là The American University of Malta (AUM). Trường tọa lạc tại Dock No. 1, trong khu vực xưởng đóng tàu lịch sử đã được cải tạo ven Grand Harbour. Việc chuyển đổi các công trình công nghiệp cũ thành một trường đại học quốc tế không chỉ góp phần hồi sinh khu Dock 1 mà còn mang đến cho Bormla sức sống mới với cộng đồng sinh viên và giảng viên đến từ nhiều quốc gia. Đây là minh chứng rõ nét cho cách Bormla gìn giữ di sản lịch sử nhưng vẫn không ngừng hướng đến tương lai.

The American University of Malta (AUM) – Trường tọa lạc tại Dock No. 1

Cuộc sống tại Bormla – nơi lịch sử vẫn hiện diện mỗi ngày

Khác với những thành phố cổ chỉ còn mang giá trị tham quan, Bormla vẫn là nơi sinh sống của một cộng đồng địa phương đông đảo.

Buổi sáng, những con phố nhỏ bắt đầu nhộn nhịp với các quán cà phê mở cửa, người dân đi chợ và trẻ em đến trường. Dọc theo bến cảng, những chiếc thuyền đánh cá truyền thống xen lẫn du thuyền hiện đại tạo nên khung cảnh rất đặc trưng của Grand Harbour.

Buổi chiều, nhiều người chọn tản bộ dọc Bormla Waterfront, ngắm nhìn Birgu và Senglea phía bên kia mặt nước hoặc đơn giản là tận hưởng làn gió biển Địa Trung Hải.

Điều khiến Bormla trở nên khác biệt chính là sự cân bằng giữa quá khứ và hiện tại. Những bức tường thành hàng trăm năm tuổi vẫn đứng đó, nhưng phía sau là cuộc sống hiện đại với các quán cà phê, nhà hàng và không gian công cộng ngày càng được cải tạo.

Bormla Waterfront

Vì sao Bormla ngày càng được yêu thích?

Trong nhiều năm qua, Bormla đã trải qua quá trình phục hồi và tái phát triển mạnh mẽ. Các công trình lịch sử được trùng tu, khu vực ven cảng được cải tạo và hạ tầng ngày càng hoàn thiện, giúp thành phố thu hút không chỉ khách du lịch mà còn cả những người tìm kiếm một môi trường sống giàu bản sắc.

Nếu Birgu đại diện cho thời kỳ huy hoàng của Knights of St John và Senglea nổi tiếng với những góc nhìn tuyệt đẹp ra Grand Harbour, thì Bormla chính là nơi thể hiện rõ nhất khả năng tái sinh của Malta – một thành phố biết trân trọng quá khứ nhưng cũng không ngừng hướng đến tương lai.

Đến Bormla, bạn sẽ nhận ra rằng lịch sử không chỉ nằm trong viện bảo tàng. Ở đây, lịch sử vẫn hiện diện trong từng con phố, từng bức tường thành và trong chính nhịp sống bình dị của người dân địa phương.